Karahumma olarak da bilinen tifo hastalığı yaz ve sonbahar aylarında salgın halinde ortaya çıkar. Bulaşma yolları içme amacıyla kullanılan şebeke suları ve yiyeceklerdir. Vücuda girdikten sonra bağırsağın alt bölümlerinden lenf bezlerine geçen tifo bakterileri, bu noktadan da lenf yollarını ve kan damarlarını kullanarak bütün organlara yayılırlar. Hızla üreyen bakteriler safra kesesi kanalı ile dışkıya; böbrek yolu kanalı ile de idrara karışarak dışarı çıkarlar. Salgınlar bu noktadan itibaren başlar.
Tifo belirtileri nelerdir?
Tifo hastalığının başlangıç belirtileri baş ağrısı, halsizlik, iştahsızlık, ishal ya da kabızlık şeklinde ortaya çıkar. Burun kanamasını da hastalık belirtileri arasında gösterebiliriz.
Gerçek tehlikenin belirtileri ise ikinci haftadan itibaren ortaya çıkmaya başlar. Hastanın dilinde paslanma oluşur. Oldukça yüksek ateş, aşırı derecede kabızlık veya ishal vakalaları görülür. Vücutta oluşan pembe renkteki lekeler de hastalığın belirtileri arasında yer alır. Oluşan pembe renkli lekeler iki gün içinde kaybolur. Ancak bahsettiğimiz lekeler kısa süre içinde yeniden belirir.
• Dil kenarlarında ve yanaklarda kızarıklık görülür.
• Dilin orta noktasında paslı bir leke görülür.
• Hastalığın ilerleyen günlerinde dildeki bu leke sarı renk alır.
• Hastalığın üçüncü haftasından itibaren karın bölgesinde şişme görülür. Karın bölgesinde gürültülü sesler oluşur.
• Hastalığın dördüncü haftasından itibaren bağırsak kanamalarına rastlanır.
• Yüksek ateşe görülmesine rağmen terlemenin olmaması dikkat edilmesi gereken bir noktadır. Nabız yavaş atar.
Tehlikeleri kanamaların en önemli belirtisi nabızda oluşan ani artışlardır. Tedavisi yapılmayan tifo hastalıklarında bronşit ve bademcik iltihabına da rastlanır. Bağışıklık sistemi yeterince kuvvetli olmayan hastalarda ise tifo bakterileri tarafından salgılanan zehirler vücuttaki çeşitli organları (beyni, kalbi, sinir sistemini, böbrekleri, safra kesesini ve karaciğeri) etkiler. Kalp ve böbrekler en büyük hasara maruz kalma tehlikesi ile karşı karşıyadır.
Tifo hastalığı ile mücadelede nasıl davranmalıyız?
• Temizliğe çok büyük önem verilmelidir.
• Salgın durumlarında aşılama yapılmalıdır. Tifo aşısı aynı haftada üç defa tekrarlanarak verilir. Yapılan aşılama vücuda bir yıl süre ile bağışıklık kazandırır. Sonraki yıl ilk yıl olduğu gibi bir hafta içinde üç kez aşılama yapılarak süreç devam ettirilebilir.
• Aile bireylerinden herhangi birinde tifo belirtileri görüldüğünde mutlaka doktora başvurulmalı, tıbbî tedavi gerçekleştirilmelidir. Hastalık tedavisine erken başlanması iyileşme sürecini hızlandırır ve tedavi başarısını arttırır.
• Tifo hastalığına yakalanan aile bireyi diğer aile fertlerinden ayrı bir odada yatırılmalı; kullandığı eşyalar sık sık temizlenmelidir.
