Özellikle soğuk ve yağışlı havalarda ortaya çıkan, oynar eklemlerde ve kemiklerde kendisini gösteren ağrılardan sık sık şikayet ederiz. Romatizma şikayetlerine yaşlı insanlarda daha fazla rastlanır. Ancak, söz konusu şikayetler sadece eklemler için geçerli değildir. Yani “romatizma” ifadesi kullanıldığında, eklem ve kemik ağrılarından başka rahatsızlıklar da belirtilmektedir. Bunlardan bazıları kas romatizması, kalp romatizması, göz romatizması türleridir.
Ateşli romatizma
Ateşli romatizmaya streptokok grubu mikropları neden olur. Gizli ve ani tetikleyicilerle ortaya çıkan; eklemleri, kalbi, böbrekleri ve sinir sistemini etkileyen bir hastalıktır. Ateşli romatizma hastalığı 2 yaşından önce görülmez. 6-9 yaş arası çocuklarda sık olarak görülür. Nemli ve soğuk lokasyonlarda, ekonomik durumu düşük çevrelerde daha çok rastlanır. Üst solunum yollarında meydana gelen enfeksiyonlar da ateşli romatizma hastalığının başlangıcı için zemin hazırlar.
Ateşli romatizmanın belirtileri
• Hastalık başlangıcı hastada bir üst solunum yolu enfeksiyonuna rastlanması ile olur. Üç haftalık süreçte ateşli romatizmanın belirtileri artmaya başlar.
• İlk üç haftalık dönemde kalp iltihaplanması oluşabilir. Hastalık, kalp kapakçıklarında daralma ve yetmezliğe yol açar. Kalbin dışını kaplayan perikard zarı da hastalıktan olumsuz olarak etkilenir. Nefes güçlüğü, parmak uçları ile dudaklarda morarma gibi belirtiler ortaya çıkar.
• Eklemlerde ağrı ve şişlik hemen ortaya çıkmaz. İlk olarak, bademciklerde iltihaplanma, boğaz ağrısı veya nezle görülür. Bu belirtilerden sonra, hasta kendisini iyi hissettiği ve hastalığı atlattığını zannettiği bir anda yeniden bir
alevlenme olur. Yüksek ateş görülür. Nabız hızlı atmaya başlar ve en çok çalışan eklemlerde şişlik, ağrı ve kızarıklık baş gösterir. Ağrı karşılıklı, simetrik eklemlerde aynı anda hissedilir.
• Romatizma beyin zarı üzerinde de etkili olduğundan vakaların %20’lik bölümünde istem dışı hareketler görülür. Sebepsiz gülme, elindeki bir şeyi düşürme, sakarlık, yazıda çirkinleşme, ani refleksler bu tür davranışlar arasında gösterilebilir.
• Ateşli romatizma olaylarının hemen hemen yarısında kol ve bacak derisinde farklı görünümlerde, pembe renkli kabarıklıklar oluşur. Kabarık yerlerdeki deride de döküntüler olur.
• Hastalığın ilk haftasında eklemlerin dış yüzlerinde, cilt altında mercimek iriliğinde, dokunulduğu anda hissedilen yumrular baş gösterir.
• Ateş, genellikle öğle sonları yükselerek, 39-40 dereceye çıkar; el ayasında ve tabanlarda yüksek oranda terleme yapar.
Ateşli romatizma tedavisi
Ateşli romatizmada tedavinin başlatılabilmesi için, hastalık belirtilerinin başka hastalıklardan kaynaklanıp kaynaklanmadığı araştırılmalıdır. Romatizma ile birlikte böbrek iltihabı ya da bağırsak bozukluğu da görülebilir. Bu nedenle yanlış teşhis yapılmaması çok önemlidir. Ateşli romatizma, çok sayıda organ rahatsızlığına da neden olabildiği için tedavinin çok amaçlı olarak sürdürülmesi gereklidir. Ağrıyı hafifletmek için ilaç tedavisi uygulanmalı; hastanın iyi beslenmesi sağlanmalıdır. Soğuk ve nemli ortamlardan kesinlikle uzak durulmalı ve hasta ılık bir odada dinlenmeye alınmalıdır. Vücutta yer alan zararlı metabolizma artıklarının dışarı atılmasını sağlamak için hastaya bol sulu yiyecekler verilmelidir. Antibiyotik tedavisi de uygulanarak hastalık mikropları ile savaşılmalıdır.
Bazı hastaların penisilin tedavisinde alerji riski taşıması nedeniyle alternatif ilaç tedavileri uygulanabilir. Romatizmada kalp bozukluğu dışındaki tüm ağrılar için aspirin kullanımı tavsiye edilir.
İhtiyarlık romatizması
Halk arasında kireçlenme kavramı ile ifade edilen ihtiyarlık romatizması, ilk olarak eklemlerde ve eklemlere yakın kemiklerde şekil bozuklukları şeklinde ortaya çıkar. Özellikle diz eklemlerinde yürümeyi zorlaştıran sertleşme ve ağrılardan şikayetçi olunur. Hareket sırasında eklemlerden “çıtırtı” sesleri duyulur. Tedavisinde, ağrı kesici ilâçlarla hastanın acıları dindirilmeli; fizik tedavisi ve kaplıcalar denenmelidir.
ROMATİZMA İÇİN ŞİFALI BİTKİLER
ROMATİZMA AĞRILARI BİTKİSEL TEDAVİSİ
PROF. DR. AHMET MARANKİ EKLEM ROMATİZMASI KÜRLERİ
