Kuşpalazı olarak da bilinen difteri hastalığına sebep olan bakteri, kalp ve sinir sisteminde tehlikeli bozulmalar oluşturan bir zehir salgılar. Hastalık mikrobu en çok boğaz, ağız, gırtlak ve burunda konumlanmakla birlikte; ortakulak, göz, göbek ve deride görüldüğü vakalar da vardır. Bu vakalara kısaca göz atalım:
Burun difterisi
Burun difterisi burun bölgesinde kanlı ve iltihaplı bir akıntı ile ortaya çıkar. Hastanın ateşinin artmasına ve solunum güçlüğü çekmesine neden olur. Nezle hastalığı ile karıştırıldığından bu tehlikeli hastalığın zamanında fark edilememesi söz konusudur.
Ağız ve boğaz difterisi
Ağız ve boğaz difterisi boğazda ağrı ve yutkunma zorluğu ile ortaya çıkar. Küçük dilde, bademciklerde ve boğazda beyazımsı gri renkte lekeler görülür. Yavaş ilerleyen ve ağır vakalarda ağız içinde de bu lekeler ile karşılaşılmaktadır. Lekeler kazındığında kanama oluşmaz. Boyun lenflerinde şişme görülür.
Gırtlak difterisi
Genellikle boğaz difterisinin gırtlağa yayılması ile gırtlak difterisi oluşur. Difteri mikroplarının gırtlağa yerleşmesi ile de hastalık belirtileri görülebilir. Ateş, kuru ve boğucu öksürük, solunum güçlüğü şeklinde belirtiler ile hastalık kendini belli eder. Müdahale için geç kalındığında gırtlağa yayılan difteri lekeleri solunum kanallarını daraltır. Hasta güçlükle nefes alacağından nefes alırken ıslık benzeri bir ses duyulur. Hastalığın ilerleyen aşamalarında boğaz kasları gerilir. Yüz soluk, nabız zayıf, kalp atışları ise oldukça hızlıdır. Hasta zaman zaman boğulma krizleri geçirir. Bu krizler hastayı ölüme götürebilir.
Göz difterisi
Göz difterisi ile ilgili mikroplar gözün bağ dokusuna yerleşirler. Beyazımsı gri bir tabaka ile kaplanan göz yavaş yavaş şişmeye başlayacaktır. Ağır vakalarda hasta gözünü açamaz. Gözden kanlı bir iltihap akması durumunda saydam tabakanın zedelenerek körlük ile karşı karşıya kalınması tehlikesi vardır.
Deri ve göbek difterisi
Deri ve göbek difterisi yerleştiği yerde tehlikeli yaralar açarak ortaya çıkar. Ortakulakta ender olarak görülür.
Difteri türlerinin genel belirtileri
• Hemen hemen bütün difteri türlerinin başlangıcı hafif ateştir. Baş ağrısı, kusma, karın ağrısı hastalığın diğer belirtileri arasında gösterilebilir.
• Mikropların vücuda yerleşmesinin ardından, bağışıklık sistemine bağlı olarak yaklaşık bir hafta içinde hastalık ortaya çıkar.
• Bağışıklık sistemi kuvvetli olan bireylerde genel difteri lekeleri görülmeden hastalık atlatılabilir. Hafif ateş ve yutkunma zorluğu birkaç gün içinde kaybolur. Bireyin o an hastalığı yaşadığı anlaşılmaz.
• Hastalık mikrobunun vücuda yerleşip zehir salgılaması halinde; ateş hızla yükselir. Baş ağrısı, huzursuzluk, kusma, boğazda şişlik ve yutkunma zorluğu durumun tehlikeli olduğunu gösteren belirtilerdir.
• Difteri mikroplarının salgıladıkları zehir kana karıştığı taktirde, kalp, kan dolaşımı ve sinir sisteminde ciddi bozulmalar görülür. Sonunda ölümle sonuçlanan kan zehirlenmesi oluşur. Sinir sisteminin etkilenmesi halinde felç ile karşılaşılır.
Hastalık ile mücadelede ne yapılmalı?
• Çocuklarınızı üçüncü aydan itibaren, birer ay ara ile iki defa difteri aşısı yaptırmalısınız. Çocuk 2 yaşına geldiğinde ve 6 yaşına girdiği zamanlarda da aşıları tekrarlamalısınız.
• Difteriye yakalandığını gösteren ilk işaretler ortaya çıkar çıkmaz hastayı doktora muayene ettiriniz. Kontroller sırasında doktor hastalık oluştuğu kanısına varırsa, hastaya “difteri serumu” verecek ve mikropların çıkardığı zehirli maddenin kan ve sinir sistemine geçmesine imkan vermeden bunları zararsız hale getirecektir. Serum tek başına difteri ile mücadele edemeyeceğinden, ek olarak mikropların öldürülmesi için penisilin de verilecektir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, difteriye yakalanmış bir hastanın muhakkak hastaneye yatırılması gerekmektedir. Tedavi sırasında serum ve penisilin tedavisi ile kan dolaşımı sürekli kontrol/altında tutulup, kalp üzerindeki yan etkiler giderilmeye çalışılacaktır.
